الشيخ محمد الصادقي الطهراني
239
رساله توضيح المسائل نوين (فارسى)
ارتباطى بهپيش از معامله نداشته باشد كه هيچ ، ولى اگر دنبالهى عادى و اتوماتيكى جريانى باشد كه پيش از معامله در جنس بوده ، اينجا برمبناى اين عيب اختياردار فسخ مىباشد ، كه حداقل همان حالت پيشين كه بهدنبالش اين عيب پديد آمده خود عيب پنهانى پيش از اين معامله است گرچه فروشنده هم آن را نمىدانسته . مسألهى 534 - اگر پيش از اطلاع بر حق فسخ - بههر علتى كه باشد - در جنس مورد معامله تصرفى كرد كه موجب تفاوت قيمت آن جنس شد ، در اين صورت هرگاه فهميد كه حق فسخ دارد مىتواند تفاوت قيمت را مطالبه كند ، و يا برگشت معامله را بخواهد ، بهويژه آنكه جنس مورد معامله با چنان نقصى كه در اثر تصرف پيدا شده اصولًا بهكار نيايد كه در اين صورت بى شك مىتواند اصل معامله را با پرداخت تفاوت قيمتش اصلاح و رضايت خريدار را حاصل نمايند . مسألهى 535 - اگر مورد معامله ، خود روى زمينى يا هوايى و يا دريايى است و يا اصولًا اجناس الكتريكى يا الكترونيكى و يا هرگونه ماشين آلات ديگرى است كه معمولًا اگر عيبى دارد پس از چند روز ديگر معلوم مىشود ، اينجا نيز بهاندازهى همان چند روز اختيار فسخ دارد ، و يا حداقل اينكه اگر عيبى پديد آمده دنبالهى همان حالت پيش از معامله بوده است ، در چنان مواردى نيز اختيار فسخ هست ، و بالاخره عيبهايى كه بههنگام معامله آشكار نيست و پس از معامله بهدنبال حالت پيش از معامله ، پديد مىآيد ، در اينگونه عيبها ، اختيار فسخ كلًا محقق است . مثلًا ماشينى اتوماتيكى خريدارى كرده كه بهحساب معموليش بايستى دهسال كارى مفيد داشته باشد و همچنان بهجريان اتوماتيكى كار كند ، ولى پس از مدتى پيش از آخرين زمان مقررش - بدون هيچ كوتاهى از جانب خريداربهعلت نامرغوب بودن و يا اشكالى مخفى داشتن - از كار مىافتد در اينجا هم خيار عيب همچنان باقى است . و يا ساختمانى كه اكنون سرپا است و در ظاهر بايستى تا چند سال همچنان سرپا باشد ، اگر پيش از مدت مقررش فرو ريزد ، اين خود عيبى است كه پنهان بوده و اكنون كه آشكار شده از موارد خيار فسخ است .